top 7 krajów UE

Analiza danych: polska gospodarka w UE

Jaka jest pozycja polskiej gospodarki w Unii? Jak Polska wypada w porównaniu do innych dużych krajów Unii? Jaka jest struktura polskiej gospodarki? Czy Polska jest krajem rozwiniętym? Na te i inne pytania poszukamy odpowiedzi w poniższej analizie.

Najlepszym źródłem danych do porównań między poszczególnymi krajami Unii jest Europejski Urząd Statystyczny – Eurostat. Gromadzi on dane z krajów członkowskich w oparciu o jednolitą metodologię i prezentuje w wygodnej do pobrania formie co rozwiązuje wiele problemów z danymi i pozwala przejść od razu do analizy – wobec tego podstawą tekstu są najnowsze dostępne dane Eurostatu – czyli dane z 2019 roku.

Top 7 krajów Unii Europejskiej

Unia Europejska składa się z 27 krajów, które łącznie mają prawie 450 milionów mieszkańców. Jest też drugą największa gospodardką świata – łączna wartość PKB (Produktu Krajowego Brutto) wytworzonego w 2019 roku wyniosła około 12 bilionów EUR. Ustępuje to tylko wytwarzającej przeszło 17 bilionów EUR gospodarce USA. Warto mieć świadomość, że w 2020 roku gospodarka Unii jest wciąż większa niż Chin – której PKB w 2019 roku nie przekroczyło 11 bilionów EUR.

Poszczególne kraje Unii różnią się pod względem liczby ludności, wielkości gospodarek i poziomu zamożności mierzonego PKB na głowę (per capita). Okazuje się jednak, że 7 największych krajów Unii to 74% całej ludności, a jednocześnie 78% całej Unijnej gospodarki. Te 7 krajów stanowi dobry punkt odniesienia dla Polski. Są wśród nich zarówno kraje zachodnie (Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania i Holandia) jak i wschodnie (Polska i Rumunia), kraje “północy” (Niemcy i Holandia) jak i “południa” (Włochy i Hiszpania). Wszystkie te kraje są kluczowe dla Unii i wspólnie stanowią dobrą jej reprezentację.

Jeśli ułożyć gospodarki siedmiu największych państw Unii według wielkości, wyraźnie widać duże różnice między nimi:

NiemcyFrancjaWłochyHiszpaniaHolandiaPolskaRumunia
PKB (mln euro)3,106,1572,157,1111,603,7361,129,010722,150467,843.2201,963.4
Liczba ludności83,166,71167,098,82460,244,63947,329,98117,407,58537,958,13819,317,984
PKB/osobę37,34932,14826,62023,85441,48512,32510,455
źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Największą unijną gospodarką jest gospodarka Niemiecka. Aby uświadomić sobie jej wielkość dobrze jest uświadomić sobie, że jej wartość dodana jest mniej więcej równa gospodarkom Hiszpanii i Włoch razem wziętych. Albo takie spojrzenie: gospodarka Holandii jest mniej więcej równa łącznej wartości gospodarki Polski i Rumunii. Tymczasem jej liczba ludności jest prawie dwukrotnie mniejsza niż Polski. Niektórzy ekonomiści lubią porównywać Polskę i Hiszpanię, co ma sens ze względu na podobieństwa kulturowe. Trzeba jednak mieć świadomość, że gospodarka hiszpańska jest od polskiej ponad dwukrotnie większa. Jest za to o 30% mniejsza od gospodarki Włoch.

Polska jest piątym pod względem ludności krajem w Unii Europejskiej – 8,5% ludności Unii to Polacy – ale gospodarka to już niespełna 4% unijnego PKB i to pomimo trzydziestu lat transformacji i nieprzerwanego wzrostu gospodarczego. Długa jeszcze droga zanim polskie PKB na głowę będzie takie jak np. w Hiszpanii czy Włoch. Warto też uświadomić sobie, że gdyby polska gospodarka była tak rozwinięta jak niemiecka, to polskie PKB przekraczałoby 12% całego PKB Unii. 

Struktura gospodarki TOP 7 krajów Unii Europejskiej

Jednak wielkość gospodarek to jedno, a jej struktura to drugie.  Jeśli przyjrzymy się strukturze siedmiu czołowych krajów Unii w podziale na 3 główne obszary działalności to widać istotne różnicę:

NiemcyFrancjaWłochyHiszpaniaHolandiaPolskaRumunia
Rolnictwo0.80%1.80%2.14%2.88%1.85%2.67%4.54%
Przemysł29.65%19.27%23.86%22.58%19.86%31.83%31.14%
Usługi69.55%78.94%74.00%74.54%78.29%65.50%64.32%
PKB/osobę37,34932,14826,62023,85441,48512,32510,455
źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Gospodarki Holandii i Francji są bardzo mocno zorientowane na usługi, których udział sięga 80%. Podobny jest również udział przemysłu – sięgającego 20% – i rolnictwa – niecałe 2%. Oba te kraje są więc bardzo podobne, choć Holandia jest 4 razy mniejsza od Francji. 

Drugą interesującą parę stanowią Włochy i Hiszpania – to kraje gdzie usługi sięgają 75% PKB, przy czym Hiszpania jest trochę bardziej rolnicza niż Włochy. 

Niemcy, największa gospodarka Europy, jest krajem bardzo uprzemysłowionym i aż 30% PKB stanowi przemysł – usługi sięgają 70%, a rolnictwo to mniej niż 1% PKB. Warto jednak pamiętać, że ze względu na wielkość gospodarki jego wartość dodana wciąż jest dwukrotnie większa niż całego rolnictwa w Polsce. 

Polska i Rumunia mają wiele wspólnego – w tym właśnie strukturę gospodarki – gdzie usługi, to około 65%, przemysł przekracza 30%, a rolnictwo wciąż jest istotne – choć znacznie bardziej dla Rumunii. Interesujący jest podobny udział przemysłu do Niemieckiego. W tym miejscu okazuje się, że sam obszar działalności to mało i trzeba porównać strukturę sektorową gospodarek.

Sektory gospodarki TOP 7 krajów Unii Europejskiej

Jak wiadomo nie każda działalność gospodarcza jest równie dochodowa – więcej można zarobić sprzedając zaawansowane technologie, niż uprawiając warzywa. Ten fakt ma przełożenie na całość gospodarki. Jeśli dominują w niej przedsiębiorstwa działające w najprostszych, mniej opłacalnych branżach, to cała gospodarka będzie mniej dochodowa. W efekcie mniejszy będzie PKB na głowę, a więc i zamożność społeczeństwa. Jeśli zaś gospodarka pełna jest nowoczesnych i wysoko dochodowych przedsiębiorstw to całościowo ma również większą efektywność. Zależność ta jest widoczna na poniższej tabeli, która przedstawia podział gospodarek według sektorów:

NiemcyFrancjaWłochyHiszpaniaHolandiaPolskaRumunia
Rolnictwo, leśnictwo i rybactwo0.8%1.8%2.1%2.9%1.8%2.7%4.5%
Górnictwo i wydobywanie0.1%0.1%0.3%0.3%0.7%1.6%0.8%
Przetwórstwo przemysłowe21.2%11.0%16.6%12.3%12.3%18.9%19.3%
Elektryczność, gaz, para wodna, klimatyzacja1.8%1.7%1.7%2.5%1.3%2.8%3.2%
Dostawa wody, ścieki, rekultywacja1.1%0.7%1.0%1.1%0.6%1.3%0.8%
Budownictwo5.4%5.8%4.3%6.4%5.0%7.2%7.1%
Handel hurtowy i detaliczny10.0%10.2%11.8%12.6%13.8%17.7%11.0%
Transport i magazyny4.4%4.6%5.7%4.7%4.7%7.0%6.8%
Hotelarstwo i gastronomia1.7%2.9%4.0%6.2%2.1%1.3%2.3%
Informacja i media4.9%5.4%3.7%3.8%5.0%4.3%6.1%
Usługi finansowe i ubezpieczeniowe3.8%4.0%4.9%3.8%6.4%4.1%2.7%
Usługi rynku nieruchomości10.5%12.9%13.5%11.5%7.3%5.5%8.0%
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna6.5%8.3%6.5%4.9%8.2%5.9%5.8%
Usługi administracyjne i wsparcia5.1%5.9%3.5%4.2%7.3%2.7%2.9%
Administracja publiczna, obrona narodowa, ubezpieczenia społeczne6.3%7.7%6.4%6.2%7.0%5.5%6.2%
Edukacja4.6%5.3%4.1%5.2%4.9%4.6%4.0%
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna7.8%9.0%5.9%6.7%9.2%4.5%4.9%
Kultura i sztuka, rozrywka, rekreacja1.4%1.5%1.1%2.1%1.1%0.7%2.0%
Inne usługi2.2%1.3%1.8%1.9%1.1%1.4%1.7%
Działalność własna gospodarstw domowych0.2%0.1%1.1%0.9%0.1%0.1%0.0%
źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Widok na czołowe gospodarki w podziale na sektory pozwala dostrzec istotne różnice między poszczególnymi państwami. Przykładowo w podobnych do siebie Francji i Holandii udział całości usług jest podobny ale ujawniają się specjalizacje. W Holandii dominuje handel hurtowy i detaliczny – to aż 14 % PKB – co nie zaskakuje, biorąc pod uwagę, że Holandia to kraj gdzie zlokalizowane są największe porty Europy. W Holandii znaczące są również usługi finansowe i ubezpieczeniowe, a także administracyjne i wsparcia – ich udział w PKB jest najwyższy wśród wszystkich czołowych krajów Unii. Holandia przeznacza też najwięcej na opiekę zdrowotną i pomoc społeczną – 9.2% PKB. Francja z kolei aż 13% PKB wytwarza w usługach rynku nieruchomości i najwięcej z całej siódemki przeznacza na administrację i obronę narodową – 7.7%. Wiele podobieństw jest również między Włochami i Hiszpanią – ale to Hiszpanie mają większy udział hotelarstwa i gastronomii czy budownictwa, więcej też wydają na edukację i opiekę zdrowotną. Włosi z kolei więcej transportują, mają większy udział usług finansowych i nieruchomości, a także więcej wytwarzają w ramach działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej.

A jak wśród całej siódemki wypada Polska? Wyraźny jest znaczny udział górnictwa i wydobycia – 1.6% to na pierwszy rzut oka niewiele ale dwukrotnie więcej niż w Rumunii, pięciokrotnie więcej niż Włoszech czy Hiszpanii i 16 krotnie więcej niż w Niemczech. Prawie 18% PKB Polski to handel, a 7% to transport i gospodarka magazynowa i jest to najwyższy odsetek wśród całej siódemki – Polska jest krajem tranzytowym i jej gospodarka mocno zależy od otwartych granic, przez które płyną towary. Znaczące jest również budownictwo, którego udział podobnie jak w Rumunii przekracza 7%. Duża się w Polsce buduje ale jednak głównie bezpłatnej infrastruktury publicznej i mieszkań na własny użytek – niewielki, najniższych wśród wszystkich jest odsetek usług nieruchomości. Polska przeznacza również najmniej z wszystkich na ochronę zdrowia i opiekę społeczną, najmniej na administrację i obronę narodową, także na usługi administracyjne i wsparcia. Wyraźnie widoczna jest słabość tzw. usług publicznych.

Podsumowanie

Nawet pobieżna analiza siedmiu czołowych gospodarek pozwala dostrzec ich strukturalne różnice, a te z kolei pozwalają wytłumaczyć inny poziom PKB. Unia Europejska jest może zjednoczona ale wyraźne są różnice między poszczególnymi krajami – o to tylko bazując na sumarycznych danych z poszczególnych sektorów gospodarki. Polska gospodarka ma określoną strukturę, która warunkuje jej dochodowość i pozycję w Unii. Dane Eurostatu obrazują te fakty, a zestawienie Polski z innymi krajami pozwala dostrzec jej rzeczywistą sytuację, nie zaś aspiracje i opinie komentatorów czy marketing polityków.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *